Madurodam

Voor de Tweede Wereldoorlog was de Witte Brug een sierlijke boogbrug over het Schevenings Kanaal. Aan dit kanaal stond de statige Kanaalvilla.
Achter het huidige Madurodam, op de hoek van Haringkade en Cremerweg, lagen de 72 trapjes, een populaire en drukbezochte attractie op de Kogelberg. Bovenop dit duin was een plateau waar men kon genieten van een  schitterend uitzicht over Den Haag en Scheveningen.

Toegang tot de Vesting Scheveningen
Tijdens de oorlog veranderde dit gebied compleet door de aanleg van de Atlantikwall. Hier boog de uit het Benoordenhout komende tankgracht af naar het zuiden. De Witte Brug fungeerde tot 1944 als bewaakte doorlaatpost naar de 'Vesting Scheveningen', maar werd daarna afgebroken, net als andere bruggen over het Schevenings Kanaal. De Kanaalvilla en de '72 Trapje's werden afgebroken. Dat gebeurde ook met de de Wasch- en Bleekinrichting van de Gebroeders Heijnen. Het Sparrenbos, aan de achterzijde van het duin De Beerepoort, werd gekapt. Het duin zelf werd bijna geheel afgegraven.

Een nieuwe Witte Brug
Na de oorlog werd de voor de verbinding met de badplaats Scheveningen zo belangrijke Witte Brug met moeite hersteld. Aanvankelijk kwam er een noodbrug, die gebouwd werd met hout dat eigenlijk niet geschikt was. Het benodigde metaal was afkomstig uit de sloopresten van het gebombardeerde Bezuidenhout. De definitieve brug, een prachtig voorbeeld van Wederopbouwarchitectuur, ging in 1950 open voor verkeer.

Oorlogsmonument
Een bezoek aan een miniatuurstad in Beaconsfield (Buckinghamshire, Engeland) bracht mevrouw B. Boon-van der Starp op de gedachte dat een miniatuurstad, gecombineerd met een liefdadig doel, ook in Nederland succesvol zou kunnen zijn. Dat liefdadige doel werd de Stichting tot Bijstand van het Nederlands Studentensanatorium, opgericht in 1951. De eerste, niet onaanzienlijke, financiële bijdragen waren afkomstig van de heer J.M.L. Maduro en zijn vrouw, met wie de familie Boon in de oorlogsjaren in New York hartelijke contacten had  onderhouden. De familie Maduro was naar Nederland gekomen met de wens een monument op te richten voor hun zoon George Lionel, die als 1e luitenant belast was met de leiding van  een compagnie infanterie. Zijn compagnie heroverde tijdens de slag om de Residentie van 10 tot 15 mei 1940 villa Dorrepaal in Voorburg op de Duitsers. Na de capitulatie zette Maduro  in Leiden zijn studie voort. Hij sloot zich aan bij het studentenverzet, maar werd opgepakt en naar het concentratiekamp Dachau vervoerd. Daar overleed hij op 9 februari 1945 aan tyfus .

Miniatuurstad
In 1950 kwam er een Initiatiefcomité Miniatuurstad, en al op 2 juli 1952 ging Miniatuurstad Madurodam open, een historische weergave van een Nederlandse stad en haar omgeving op een schaal van 1:25. Een deel van de opbrengsten van de Miniatuurstad werd de eerste jaren ter beschikking gesteld voor tuberculosebestrijding. Ter ere van George Maduro werd binnen Madurodam een herdenkingsplaats ingericht, met Villa Dorrepaal in miniatuur.

Madurodam wordt beschouwd als een oorlogsmonument.

De nieuwe Witte Brug werd aangesloten op de in 1953 aangelegde verkeersroute Professor Mr. B.M. Teldersweg, maar kon eind jaren zestig de verkeersstromen niet meer aan. Om de verkeersproblemen het hoofd te bieden werd in 1970 het Hubertusviaduct aangelegd.

AfbeeldingWitte Brug. Foto: S.J. de Waard / CC
Witte Brug met Kanaalvilla

De vooroorlogse Witte Brug met Kanaalvilla. Haags Gemeentearchief

Kanaalvilla bij Wittebrug, ca. 1930. Sauerbier / Haags Gemeentearchief

Kanaalvilla bij Wittebrug, ca. 1930. Sauerbier / Haags Gemeentearchief

72 trapjes

72 trapjes. Haags Gemeentearchief

72 trapjes, uitzicht

Uitzicht vanaf de 72 trapjes, ca. 1930. Haags Gemeentearchief

72 trapjes

72 trapjes, ca. 1935. Haags Gemeentearchief

Wasch- en Bleekinrichting

Wasch- en Bleekinrichting. Haags Gemeentearchief

Doorgang naar de Vesting Scheveningen

Doorgang naar de Vesting Scheveningen. Bundesarchiv Deutschland

Cremerbrug

Cremerbrug, september 1945. Haags Gemeentearchief

Noodbrug bij Hotel Wittebrug

Noodbrug bij Hotel Wittebrug. Oktober 1945. Fotobureau van den Heuvel / Haags Gemeentearchief

Noodbrug over het Schevenings Kanaal

Noodbrug over het Schevenings Kanaal. André Muller

Vredespaleis in aanbouw

Vredespaleis in aanbouw, aug. 1952. Foto: Wim Consenheim/ Anefo - CC

Aanleg Madurodam

Aanleg Madurodam, 1952. Friezer-Stokvis / Haags Gemeentearchief

ShareThis